گرفتگی یک خروجی فاضلاب، مانند سینک ظرفشویی یا کفشور حمام، معمولاً به همان بخش محدود است؛ اما وقتی چند خروجی فاضلاب بهصورت همزمان دچار کندی، پسزدگی یا گرفتگی میشوند، احتمالاً مشکل در لوله اصلی یا بخشی از شبکه مشترک فاضلاب ساختمان قرار دارد. برای مثال ممکن است هنگام تخلیه سینک آشپزخانه، آب از کفشور حمام بالا بزند یا با کشیدن سیفون توالت، صدای قلقل از روشویی شنیده شود. این نشانهها را نباید نادیده گرفت، زیرا ادامه استفاده از سیستم فاضلاب میتواند باعث سرریز شدن آب آلوده، انتشار بوی نامطبوع و آسیب دیدن کف و دیوارهای ساختمان شود.
چرا چند خروجی فاضلاب بهطور همزمان میگیرند؟
خروجیهای مختلف خانه در نهایت به یک یا چند لوله اصلی متصل میشوند. اگر گرفتگی در سیفون یا لوله فرعی یک وسیله ایجاد شده باشد، معمولاً فقط همان خروجی دچار مشکل میشود. اما زمانی که گرفتگی در مسیر مشترک اتفاق میافتد، آب خروجی از چند بخش نمیتواند بهدرستی عبور کند. در نتیجه فاضلاب به سمت نزدیکترین یا پایینترین خروجی بازمیگردد.
تجمع چربی و مواد غذایی در لوله آشپزخانه، ورود مو و مواد شوینده به لوله حمام، افتادن دستمال کاغذی و اجسام خارجی در توالت، رسوبگذاری داخل لولههای قدیمی، شکستگی یا نشست لوله و نفوذ ریشه درختان به شبکه فاضلاب از مهمترین دلایل گرفتگی مسیر اصلی هستند. در ساختمانهای چندطبقه نیز ممکن است گرفتگی در رایزر مشترک ایجاد شده باشد و واحدهای دیگر را هم تحت تأثیر قرار دهد.
نشانههای گرفتگی لوله اصلی فاضلاب
پیش از اقدام به باز کردن لوله، باید مشخص شود که گرفتگی موضعی است یا در مسیر اصلی قرار دارد. اگر تنها یک سینک بهآرامی تخلیه میشود و سایر خروجیها عملکرد طبیعی دارند، احتمالاً مشکل محدود به همان سینک است. با این حال، مشاهده چند مورد از نشانههای زیر میتواند بیانگر گرفتگی لوله مشترک باشد:
- کند شدن تخلیه آب در چند سینک، کفشور یا توالت بهصورت همزمان
- بالا زدن آب از کفشور حمام هنگام استفاده از ماشین لباسشویی
- شنیدن صدای قلقل از روشویی یا توالت هنگام تخلیه سینک
- بازگشت آب آلوده از پایینترین کفشور ساختمان
- انتشار بوی شدید فاضلاب در چند نقطه منزل
- تغییر سطح آب داخل کاسه توالت بدون استفاده از سیفون
- پسزدگی فاضلاب در حیاط، پارکینگ یا طبقه همکف
در اولین لحظه چه کاری انجام دهیم؟
اولین و مهمترین اقدام، متوقف کردن مصرف آب است. زمانی که مسیر اصلی مسدود شده، هر مقدار آبی که وارد لوله شود ممکن است از کفشور یا توالت پس بزند. بنابراین شیر آب، ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی و سیفون توالت را تا زمان بررسی مشکل استفاده نکنید. بهتر است سایر اعضای خانواده یا ساکنان ساختمان را نیز از وجود گرفتگی مطلع کنید.
اگر آب آلوده وارد محیط شده است، از تماس مستقیم با آن خودداری کنید. هنگام تمیزکاری از دستکش، کفش مناسب و مواد ضدعفونیکننده استفاده کنید و کودکان یا حیوانات خانگی را از محل دور نگه دارید. آب فاضلاب میتواند حاوی آلودگیهای میکروبی باشد و تماس با آن خطرات بهداشتی ایجاد کند.
خروجیهای مختلف را بررسی کنید
برای تشخیص محدوده گرفتگی، خروجیهای خانه را بهترتیب بررسی کنید. ابتدا طبقات یا خروجیهای پایینتر را کنترل کنید، زیرا فاضلاب معمولاً از پایینترین نقطه پس میزند. سپس مقدار کمی آب در سینک یا روشویی باز کنید و واکنش سایر خروجیها را زیر نظر بگیرید.
اگر با باز کردن آب سینک، سطح آب کفشور بالا میآید، گرفتگی احتمالاً بعد از محل اتصال این دو خروجی قرار دارد. اگر تمام خروجیهای یک واحد مشکل دارند، ممکن است لوله اصلی واحد مسدود شده باشد. چنانچه چند واحد یا چند طبقه همزمان درگیر هستند، احتمال گرفتگی رایزر یا خط اصلی ساختمان بیشتر است.
استفاده از تلمبه دستی
برای گرفتگیهای سبک میتوان از تلمبه دستی استفاده کرد. تلمبه باید کاملاً دهانه خروجی را بپوشاند و مقداری آب اطراف آن وجود داشته باشد تا مکش مناسب ایجاد شود. چند بار تلمبه را با فشار یکنواخت بالا و پایین کنید و سپس سرعت تخلیه را بررسی نمایید.
هنگام استفاده از تلمبه روی یک سینک دو لگنه، خروجی لگن دوم را با درپوش یا پارچه مرطوب ببندید. همچنین سوراخ سرریز روشویی باید مسدود شود تا فشار درون لوله حفظ گردد. با این حال، اگر چند خروجی بهطور همزمان گرفتهاند، تلمبه همیشه مشکل را برطرف نمیکند؛ زیرا ممکن است گرفتگی در فاصلهای دورتر از دسترس آن قرار داشته باشد.
تمیز کردن سیفونها و کفشورها
گاهی گرفتگی چند خروجی نزدیک به هم، نتیجه تجمع آلودگی در یک مسیر مشترک کوتاه است. درپوش کفشور را بردارید و مو، پرز، رسوبات صابون و مواد قابل مشاهده را خارج کنید. سیفون زیر سینک نیز میتواند محل تجمع چربی و باقیمانده غذا باشد. پیش از باز کردن سیفون، یک سطل زیر آن قرار دهید و پس از تخلیه و شستوشو، اتصالات را بهدرستی ببندید.
اگر پس از تمیز کردن سیفونها همچنان آب در چند نقطه کند تخلیه میشود، مشکل احتمالاً در بخش عمیقتر شبکه فاضلاب قرار دارد و به فنر لولهبازکنی نیاز خواهد داشت.
استفاده از فنر لولهبازکنی دستی
فنر دستی برای خارج کردن مو، مواد نرم و برخی گرفتگیهای نزدیک مناسب است. فنر را بهآرامی وارد دهانه لوله کنید و همزمان دسته آن را بچرخانید. وقتی فنر به مانع رسید، با حرکت رفتوبرگشتی و چرخشی تلاش کنید گرفتگی را باز کرده یا مواد را بیرون بکشید.
فنر را با فشار ناگهانی وارد لوله نکنید؛ زیرا ممکن است به اتصالات، سیفون یا لولههای فرسوده آسیب برسد. در لولههای اصلی، طول و قدرت فنر دستی معمولاً کافی نیست. گرفتگیهای سخت ناشی از چربی فشرده، رسوب، سیمان یا ریشه درختان به فنر برقی و تجهیزات تخصصی نیاز دارند.
آیا استفاده از مواد شیمیایی مناسب است؟
ریختن مقدار زیاد اسید یا محلولهای شیمیایی در شرایطی که چند خروجی همزمان گرفتهاند، توصیه نمیشود. این مواد ممکن است داخل لوله باقی بمانند و هنگام باز کردن سیفون یا فنرزنی به پوست و چشم آسیب برسانند. مواد خورنده همچنین میتوانند به لولههای قدیمی، اتصالات فلزی و واشرها صدمه بزنند.
ترکیب چند شوینده با یکدیگر نیز بسیار خطرناک است و ممکن است گازهای سمی تولید کند. برای گرفتگی مسیر اصلی، روش مکانیکی مانند فنرزنی تخصصی، شستوشوی پرفشار یا بررسی لوله با دوربین معمولاً نتیجه ایمنتر و ماندگارتری دارد.
چگونه از تکرار گرفتگی جلوگیری کنیم؟
روغن و چربی غذا را داخل سینک نریزید و برای خروجی سینک و کفشور از توری مناسب استفاده کنید. دستمال مرطوب، پوشک، نوار بهداشتی، مو، تفاله چای و باقیمانده غذا نباید وارد فاضلاب شوند. تمیز کردن دورهای کفشورها، کنترل سرعت تخلیه و رسیدگی سریع به صداهای غیرعادی میتواند از تبدیل یک گرفتگی ساده به انسداد کامل جلوگیری کند.
نتیجهگیری
گرفتگی همزمان چند خروجی فاضلاب معمولاً نشانه وجود مشکل در لوله مشترک یا مسیر اصلی است. در این شرایط ابتدا مصرف آب را متوقف کنید، خروجیهای پایینتر را بررسی نمایید و از ورود آب بیشتر به شبکه جلوگیری کنید. تمیز کردن کفشور، بررسی سیفون، استفاده از تلمبه و فنر دستی میتواند برای گرفتگیهای سبک مفید باشد؛ اما در صورت پسزدگی فاضلاب، تکرار مشکل یا مسدود بودن لوله اصلی، ادامه روشهای خانگی ممکن است خسارت را افزایش دهد.
اگر چند خروجی فاضلاب منزل شما بهصورت همزمان دچار مشکل شدهاند، آب از کفشور بالا میزند یا بوی شدید فاضلاب احساس میکنید، بهتر است رفع مشکل را به تعویق نیندازید. تماس با یک متخصص لوله بازکنی معتبر در همدان میتواند از گسترش گرفتگی و ایجاد آسیبهای بیشتر جلوگیری کند.
کارشناسان با استفاده از تجهیزات تخصصی، مسیر فاضلاب را بررسی کرده و گرفتگی را بدون تخریب غیرضروری برطرف میکنند. اقدام سریع باعث جلوگیری از سرریز شدن فاضلاب، آسیب به بخشهای مختلف ساختمان و افزایش هزینههای تعمیرات خواهد شد.